Silikon – co to jest i jakie ma zastosowanie?

Silikon to syntetyczny polimer krzemoorganiczny, którego łańcuchy opierają się na połączeniach krzemu, tlenu i węgla. W budownictwie najczęściej występuje jako elastyczna masa uszczelniająca odporna na wodę, wilgoć i zmiany temperatury. Najważniejszy wybór przed zakupem dotyczy rodzaju utwardzania – kwaśnego albo neutralnego – ponieważ nie każdy silikon nadaje się do każdej powierzchni.

Czym dokładnie jest silikon?

Silikon, nazywany też polimerem krzemoorganicznym, ma strukturę opartą na siloksanach. W kartuszach budowlanych znajduje się w postaci gęstej pasty, która po nałożeniu utwardza się w temperaturze pokojowej. Po związaniu tworzy elastyczne i nieprzepuszczalne uszczelnienie.

To właśnie elastyczność pozwala silikonowi kompensować niewielkie ruchy materiałów, a odporność na wodę sprawia, że dobrze sprawdza się w łazienkach, kuchniach, przy oknach i w innych miejscach narażonych na wilgoć. Silikon może też występować jako gotowy element, na przykład uszczelka, przewód, arkusz lub formowana część techniczna.

Właściwości konkretnego produktu zależą od jego receptury i dodatków. Silikony przemysłowe mogą zawierać między innymi barwniki, substancje przeciwgrzybicze oraz składniki regulujące konsystencję.

Silikon kwaśny czy neutralny?

Podstawowy podział wynika z systemu utwardzania. Silikon kwaśny, nazywany octowym, podczas wiązania wydziela kwas octowy. Silikon neutralny utwardza się bez wydzielania kwasu, dlatego jest bezpieczniejszy dla większej liczby podłoży.

Silikon kwaśny dobrze przylega do gładkich powierzchni, takich jak szkło i ceramika, a jego zaletą jest szybkie wiązanie oraz często niższa cena. Nie należy jednak stosować go bez sprawdzenia kompatybilności materiałowej. Kwas octowy może powodować korozję niektórych metali, odbarwienia kamienia i niepożądane reakcje z podłożami zasadowymi, na przykład z wybranymi tynkami mineralnymi.

Silikon neutralny jest zwykle droższy, ale zapewnia szerszą kompatybilność. Wybierz go szczególnie wtedy, gdy uszczelniasz aluminium, metal podatny na korozję, drewno, beton, kamień naturalny albo elementy, których powierzchnia może ulec przebarwieniu.

Ostrzeżenie: nie nakładaj silikonu octowego na marmur, granit ani inny kamień naturalny bez wyraźnego potwierdzenia producenta. W kontakcie z takim materiałem może dojść do trwałych odbarwień. Ten rodzaj silikonu nie jest też dobrym wyborem dla metali podatnych na korozję, ponieważ kwaśne opary powstające podczas utwardzania mogą uszkodzić podłoże.

Jaki silikon wybrać do konkretnego zadania?

Nazwa na kartuszu wskazuje główne przeznaczenie, ale przed zakupem trzeba jeszcze sprawdzić system utwardzania i zakres kompatybilnych powierzchni. Najczęściej spotkasz następujące rodzaje:

• Silikon sanitarny – do wanien, umywalek, zlewów, kabin prysznicowych i innych połączeń w kuchniach oraz łazienkach. Zawiera dodatki ograniczające rozwój pleśni i grzybów, ale może występować zarówno w wersji kwaśnej, jak i neutralnej.
• Silikon budowlany lub uniwersalny – do uszczelniania okien, drzwi, parapetów, płytek, posadzek i niewielkich szczelin. Przy zastosowaniach zewnętrznych sprawdź odporność na warunki atmosferyczne oraz promieniowanie UV.
• Silikon wysokotemperaturowy – do elementów silników, piekarników, kominków i urządzeń grzewczych. Zakres temperatur jest zależny od receptury, dlatego należy kierować się wartością podaną na opakowaniu, a nie samą nazwą produktu.
• Silikon szklarski – do szklenia i uszczelniania szyb, witryn oraz innych połączeń ze szkłem. W akwariach stosuj wyłącznie produkt przeznaczony do tego celu, bez dodatków grzybobójczych, które mogłyby zaszkodzić organizmom wodnym.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem?

Najpierw określ materiał, który ma zostać uszczelniony. Przy kamieniu naturalnym, aluminium, drewnie i metalach wybór silikonu neutralnego jest zwykle bezpieczniejszy, ale zawsze sprawdź kartę techniczną. Sama informacja „sanitarny” albo „uniwersalny” nie mówi jeszcze, czy produkt jest kwaśny.

Następnie sprawdź zakres temperatury, odporność na wilgoć i warunki zewnętrzne oraz informację o przyczepności do konkretnego podłoża. Podłoże powinno być suche, czyste, odkurzone i odtłuszczone. Silikon nie zastąpi preparatu do naprawy luźnej powierzchni, a na starej, odspojonej fudze nowe uszczelnienie może szybko stracić przyczepność.

Dobierając silikon, kieruj się przede wszystkim materiałem podłoża i warunkami pracy. Do ceramiki i szkła często wystarczy silikon kwaśny, natomiast przy kamieniu, metalu oraz bardziej wymagających połączeniach bezpieczniejszym punktem wyjścia jest silikon neutralny.