Okno w dachu – jak się nazywa i jakie pełni funkcje?
Najczęściej fachowo mówi się „okno połaciowe”. To okno montowane bezpośrednio w skośnej części dachu, czyli połaci. Określenie „okno dachowe” jest szersze, ale w codziennym języku często używa się go jako synonimu okna połaciowego.
Jak fachowo nazywa się okno w dachu?
Okno połaciowe służy przede wszystkim do doświetlania poddasza i pomieszczeń znajdujących się pod skośnym dachem. Jego rama jest osadzona w konstrukcji połaci, dlatego okno tworzy z nią spójną płaszczyznę.
W rozmowie z wykonawcą lub sprzedawcą możesz użyć również określenia „okno dachowe”. Jest ono powszechnie zrozumiałe, choć mniej precyzyjne. Jeśli chcesz jednoznacznie wskazać okno umieszczone w skośnym dachu, najlepszą nazwą będzie właśnie okno połaciowe.
Jakie są rodzaje okien połaciowych?
Okna montowane w połaci dachu różnią się przede wszystkim sposobem otwierania oraz konstrukcją. Najczęściej spotykane typy to:
- Okno obrotowe – ma oś obrotu mniej więcej w połowie wysokości skrzydła. To popularne rozwiązanie do wielu pomieszczeń na poddaszu.
- Okno uchylne – skrzydło obraca się wokół osi umieszczonej przy górnej krawędzi, dzięki czemu otwarte okno nie ogranicza tak mocno widoku.
- Okno uchylno-obrotowe – łączy oba sposoby otwierania, ponieważ ma dwie osie obrotu.
- Okno balkonowe – po otwarciu skrzydeł tworzy niewielką przestrzeń przypominającą balkon, choć wymaga odpowiedniej konstrukcji i miejsca przed oknem.
- Okno kolankowe – składa się z części umieszczonej w połaci oraz pionowego okna w ścianie kolankowej. W ten sposób zwiększa zakres widoku i doświetlenie poddasza.
- Okno wyłazowe – może pełnić również funkcję przejścia na dach, dlatego stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest dostęp do jego powierzchni.
Dobór konkretnego typu zależy między innymi od kąta nachylenia dachu, wysokości ścianki kolankowej, układu więźby oraz funkcji pomieszczenia. Inne wymagania będzie miała sypialnia, inne poddasze użytkowane jako strych lub pomieszczenie techniczne.
Okno połaciowe a lukarna – czym się różnią?
Okno połaciowe i lukarna służą do doświetlania poddasza, ale nie są tym samym. Okno połaciowe jest pojedynczym elementem zamontowanym w istniejącej połaci. Lukarna to natomiast nadbudowana część dachu z własnymi ściankami, przykryciem i najczęściej pionowym oknem.
Z zewnątrz okno połaciowe pozostaje zbliżone do płaszczyzny dachu. Lukarna wyraźnie wystaje poza jego obrys i przypomina małą przybudówkę. Jej budowa wymaga ingerencji w konstrukcję dachu, dlatego jest bardziej złożona niż montaż okna w połaci.
| Cecha | Okno połaciowe | Lukarna |
|---|---|---|
| Montaż | Montuje się je bezpośrednio w istniejącej połaci dachu. | Wymaga wykonania dodatkowej konstrukcji z bokami, frontem i własnym przykryciem. |
| Doświetlenie | Światło wpada z góry i zwykle równomiernie rozjaśnia pomieszczenie. | Doświetla wnętrze przez pionowe okno, a część światła może ograniczać konstrukcja lukarny. |
| Koszt | Zwykle jest niższy, ponieważ potrzebny jest montaż okna i jego obróbka. | Zwykle jest wyższy, ponieważ obejmuje budowę całej nadbudówki oraz prace ciesielskie i dekarskie. |
| Przestrzeń użytkowa | Nie zwiększa powierzchni poddasza, ale doświetla już istniejące wnętrze. | Może zwiększyć wysokość i użyteczną przestrzeń przy ścianie poddasza. |
| Wygląd budynku | Jest mniej widoczne z zewnątrz i nie zmienia znacząco bryły dachu. | Wyraźnie zmienia bryłę budynku i może pełnić funkcję dekoracyjną. |
Lukarna może być dobrym rozwiązaniem, gdy na poddaszu brakuje miejsca przy niskiej ściance kolankowej. Pozwala uzyskać dodatkową przestrzeń na meble lub swobodniejsze poruszanie się. Jej wykonanie wymaga jednak dokładnego zaprojektowania i większego zakresu robót.
Okno połaciowe sprawdzi się wtedy, gdy najważniejsze jest doświetlenie gotowego pomieszczenia bez rozbudowy dachu. Zwykle montuje się je szybciej i z mniejszą ingerencją w konstrukcję budynku. W czasie wyboru warto też uwzględnić parametry izolacyjności termicznej oraz sposób ochrony przed nadmiernym nagrzewaniem latem.
Najprostsze rozróżnienie jest takie: płaskie okno osadzone w skośnym dachu to okno połaciowe, a wystająca z dachu nadbudówka z pionowym oknem to lukarna.
Co wybrać?
Jeśli chcesz przede wszystkim wprowadzić naturalne światło na poddasze, właściwym określeniem i zwykle prostszym rozwiązaniem będzie okno połaciowe. Gdy potrzebujesz także zwiększyć przestrzeń przy ścianie i zmienić bryłę dachu, rozważana jest lukarna.
