EPS – co to jest i czym różni się od styropianu?
EPS to fachowa nazwa styropianu – skrót od angielskiego Expanded Polystyrene, czyli polistyren spieniony. Nie jest to osobny materiał, lecz techniczne określenie płyt izolacyjnych powstających przez spienienie granulatu polistyrenowego. Z kolei XPS oznacza polistyren ekstrudowany, który ma inną strukturę i właściwości.
Czym jest EPS?
Produkcja EPS polega na spienieniu granulatu polistyrenowego, a następnie uformowaniu go w płyty o określonej gęstości i wytrzymałości. Materiał ma strukturę zamkniętokomórkową, dzięki czemu ogranicza przepływ ciepła i może być stosowany jako izolacja ścian, dachów, podłóg oraz fundamentów.
W języku potocznym mówi się po prostu „styropian”. Na opakowaniach, w projektach i kartach technicznych częściej pojawia się oznaczenie EPS. Obie nazwy odnoszą się do tego samego rodzaju materiału.
Jakie cechy ma styropian EPS?
Właściwości konkretnej płyty zależą od jej odmiany, gęstości, grubości i parametrów podanych przez producenta. Najważniejsze cechy EPS to:
- Niewielka masa – płyty są łatwe do transportu, docinania i układania.
- Izolacyjność cieplna – współczynnik przewodzenia ciepła λ dla różnych odmian EPS może mieścić się w zakresie około 0,031–0,038 W/m·K. Im niższa wartość λ, tym lepsza izolacja.
- Struktura zamkniętokomórkowa – ogranicza przewodzenie ciepła, ale nie oznacza całkowitej odporności na wodę.
- Różne klasy wytrzymałości – oznaczenia takie jak EPS 70, EPS 100 czy EPS 200 odnoszą się między innymi do deklarowanej wytrzymałości na ściskanie, podawanej w kPa.
- Dwie popularne odmiany kolorystyczne – biały EPS jest standardowym styropianem, a szary zawiera domieszkę grafitu, która zwykle poprawia jego izolacyjność cieplną.
EPS jest mniej odporny na długotrwałe zawilgocenie i duże obciążenia niż XPS. Nie oznacza to jednak, że każda odmiana styropianu ma takie same parametry. Przy wyborze trzeba sprawdzić kartę techniczną konkretnego produktu, zwłaszcza jego nasiąkliwość, λ oraz wytrzymałość na ściskanie.
EPS a XPS – czym różnią się te materiały?
EPS i XPS są wykonane z polistyrenu, ale powstają w inny sposób. EPS otrzymuje się przez spienienie granulatu, natomiast XPS jest produkowany metodą ekstruzji i bezpośredniego spieniania. W efekcie XPS ma bardziej zwartą, jednolitą strukturę, niższą nasiąkliwość i większą odporność mechaniczną.
| Cecha | EPS (styropian) | XPS (polistyren ekstrudowany) |
|---|---|---|
| Nasiąkliwość | Wyższa, zależna od odmiany. Dla wybranych produktów może wynosić do około 3,5%. | Bardzo niska, dla produktów z przywołanego zakresu poniżej 0,7%. |
| Wytrzymałość na ściskanie | Zależna od klasy, przykładowo około 70–200 kPa. | Zwykle wyższa, przykładowo około 300–700 kPa. |
| Zastosowanie | Ściany, dachy, podłogi i standardowa izolacja przy właściwym zabezpieczeniu przed wilgocią. | Fundamenty, podłogi na gruncie i miejsca narażone na wodę lub duże obciążenia. |
Różnica w nasiąkliwości ma znaczenie, ponieważ wilgoć może pogarszać właściwości cieplne materiału. W przypadku niektórych odmian EPS obliczeniową wartość λ z uwzględnieniem wilgotności wyznacza się zgodnie z zasadami opisanymi w normie PN-EN ISO 10456. XPS lepiej znosi długotrwały kontakt z wilgocią, choć również wymaga zastosowania zgodnego z projektem i kartą techniczną.
Kiedy wybrać EPS, a kiedy XPS?
EPS sprawdzi się przy standardowej termoizolacji ścian, dachów i podłóg, gdy materiał można prawidłowo zabezpieczyć przed wilgocią, a obciążenia nie przekraczają jego parametrów. Jest też zwykle tańszy od XPS, dlatego często wybiera się go tam, gdzie nie są potrzebne podwyższone właściwości mechaniczne i wodoodporność.
Po XPS sięga się wtedy, gdy izolacja ma kontakt z wilgotnym gruntem, wodą albo jest narażona na duże obciążenia. Dotyczy to między innymi fundamentów, podłóg na gruncie i miejsc, w których parcie gruntu może silnie obciążać płyty.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: EPS to styropian spieniany, natomiast XPS to polistyren ekstrudowany. Nie należy używać tych nazw zamiennie, ponieważ materiały różnią się strukturą, nasiąkliwością i wytrzymałością.
